ተሾመ ግርማየሽያጭና ማርኬቲንግ ሥራ አስኪያጅ፣ ቴምር ፕሮፐርቲስበ1908 ቤት ከካታሎግ ማዘዝ ይቻል ነበር
Sears ቤቶችን በፖስታ ይሸጥ ነበር፦ ዲዛይኑን ትመርጣላችሁ፣ ታዝዛላችሁ፣ ፕላኑ፣ እንጨቱ፣ በሩ፣ መስኮቱና ሚስማሩ በባቡር ይደርሳችኋል። ለኢትዮጵያ ያለው ትምህርት ካታሎጉ አይደለም — ቤትን በተለየ መንገድ ለማቅረብ ፈቃደኛ መሆኑ ነው።
ዛሬ ልብቡ ከአንዳንዶ እንደምታውቁት፤ ከመቶ ዓመት በፊት ሰዎች ቤት ከካታሎግ ላይ ያዙ እንደነበር ታውቃላችሁ? ጮክ ብዬ ስናገረው አሁንም ሰዎችን የሚያስገርም ነገር ነው።
እንዴት ይሠራ ነበር?
ኢ.ኤ.አ በ1908 ሲርስ የተባለው የአሜሪካ ድርጅት የተለያዩ የቤት ዲዛይኖችን ያያዘ ካታሎግ ማቅረብ ጀመረ። ካታሎጉን ታያላችሁ፣ የወደዳችሁትን ዲዛይን ትመርጣላችሁ፣ ከዚያም ትዕዛዛችሁን ትልካላችሁ። ግን የሚደርሳችሁ ተጠናቆ የቆመ ቤት አይደለም። የቤቱ ፕላን፣ የግንባታ መመሪያና እንደ እንጨት፣ በር፣ መስኮትና ሚስማር ያሉ የግንባታ እቃዎች ናቸው — ሁሉም ተቆርጦ፣ ተቆጥሮ።
እቃዎቹ በአብዛኛው በባቡር ይጓዙ ነበር፤ ከባቡሩ ወደ ግንባታ ቦታው ይወሰዱ ነበር። መሬቱን ማዘጋጀትና ቤቱን ማስገንባት ደግሞ የገዢው ኃላፊነት ነበር። አንዳንዶች መመሪያውን ተከትለው ራሳቸው ቤታቸውን ሲገነቡ፣ ሌሎች ደግሞ ባለሙያዎችን ይቀጥሩ ነበር።
ይህ ታሪክ ለእኔ ለምን ይጠቅማል?
ለእኔ የዚህ ታሪክ አስደሳች ክፍል፣ ቤት ከካታሎግ ላይ መታዘዙ ብቻ አይደለም። ቤትን ለሰዎች ለማቅረብ ከለመድነው ውጭ ሌላ መንገድ መጠቀሙ መቻሉ ነው። አንድ ሰው የተለመደውን የቤት አቅርቦት መንገድ — ተቋራጭ፣ መሬት፣ የወራት ሥራ፣ ብዙ ቤተሰብ የማይደርስበት ዋጋ — አይቶ ፍጹም ሌላ መንገድ አገኘ። ችግሩን ቆራርጦ ተመለከተው፦ አንድ ጊዜ ዲዛይን አድርግ፣ ብዙ ጊዜ ሽጥ፤ ክፍሎቹን ርካሽ በሆነ ፋብሪካ አምርት፤ ወደሚፈለጉበት ላክ፤ ጉልበቱንና መሬቱን ገዢው ያቅርብ። እያንዳንዱ ምርጫ ከቤቱ ወጪ ቀነሰ።
ለእኛ ገበያ ያለው ጥያቄ
በእኛም አገር «ቤትን በተሻለ ዋጋ እንዴት ማቅረብ እንችላለን?» ስንል ንግግሩ ሁልጊዜ ወደ ሁለት ነገሮች ይሄዳል፦ የቅድመ ክፍያው መጠንና የባንክ ብድር መኖር። እነዚህ ጠቃሚ ናቸው። ግን ውድ ቤትን እንዴት እንደሚከፈል ነው የሚመለከቱት። ቤቱ ለምን ውድ እንደሆነ ምንም አያደርጉም።
የሲርስ ታሪክ ወደ ሌላኛው የችግሩ ግማሽ ያመለክታል። ስለ ቅድመ ክፍያና ብድር ብቻ ከማሰብ ወጥተን እነዚህንም መጠየቅ ይኖርብናል፦
- የቤት ዲዛይን ሊስተካከል (ስታንዳርድ ሊሆን) ይችላል ወይ — እያንዳንዱ ሕንፃ ከዜሮ ከመፈጠር ይልቅ አንድ ጥሩ ዲዛይን ብዙ ጊዜ እንዲገነባ?
- የእቃዎች አቅርቦት በተለየ መንገድ ሊሆን ይችላል ወይ — ተቆርጦ፣ ተገጣጥሞ፣ በብዛት ተገዝቶ — እያንዳንዱ ሳይት በችርቻሮ ከመግዛት ይልቅ?
- የግንባታ ዘዴዎች ሊቀየሩ ይችላሉ ወይ — ሳይት ላይ ያነሰ ጊዜ በቤቱ ውስጥ ያነሰ ወጪ እንዲሆን?
- ገዢው እንደ ካታሎጉ ገዢ የሥራውን ከፊል ወስዶ በምትኩ ያነሰ ዋጋ ሊያገኝ ይችላል ወይ?
ከእነዚህ አንዱም የተጠናቀቀ መልስ አይደለም። ግን ትክክለኛው ዓይነት ጥያቄዎች ናቸው፤ ከካፒታል በላይ creative መሆንን ይፈልጋሉ።
የእውነታ ማረጋገጫ
የካታሎግ ቤት በሚቀጥለው ዓመት በባቡር አዲስ አበባ ይደርሳል እያልኩ አይደለም። መሬት፣ ፈቃድ፣ መሠረተ ልማትና ፋይናንስ እዚህ የራሳቸው እንቆቅልሽ ናቸው፤ የመጀመሪያው መብሳት ግድግዳ ከመንካቱ በፊት ገዢዎች ምን ማረጋገጥ እንዳለባቸው በሌላ ቦታ ጽፌያለሁ። ነጥቡ ጠባብ ነው፦ በመጨረሻ ቤትን ተመጣጣኝ የሚያደርጉት ሰዎች ቤት እንዴት እንደሚከፈል ብቻ ሳይሆን እንዴት እንደሚቀርብ የቀየሩት ይሆናሉ።
እናንተስ?
ዲዛይኑን መርጣችሁ፣ እቃዎቹና ፕላኑን አዝዛችሁ ቤታችሁን የምታስገነቡበት አማራጭ ቢኖር ትሞክሩት ነበር? «አዎ» ከማለታችሁ በፊት መጀመሪያ ምን ማየት እንደምትፈልጉ ለማወቅ ጓጉቻለሁ።
ጥያቄ አለዎት? የመጀመሪያው ንግግር ነፃ ነው — ሠላሳ ደቂቃ፣ በሚመችዎ ቋንቋ።
ቀጠሮ ይያዙ