የMcDonald's ትልቁ ምስጢር በርገሩ አይደለም

ማንም ያልነገራችሁን የMcDonald's ትልቅ ሚስጥር ልንገራችሁ። McDonald's ሲባል መጀመሪያ አእምሮአችን ላይ የሚመጣው በርገር ነው አይደል? ነገር ግን ከበርገሩ ጀርባ ሌላ ትልቅ ንግድ አለ — ሪል እስቴት። ከረስቶራንቱ ዘርፍ ውስጥ ያሉ ሰዎች እንኳ ይህን አንዳንዴ አያስተውሉትም።

ሞዴሉ — በቀላል ቋንቋ

McDonald's ከፍተኛ የሰው እና የተሽከርካሪ እንቅስቃሴ ያላቸው ቦታዎችን አጥንቶ በእነዚህ ቦታዎች ላይ መሬት ወይም ህንፃ ይይዛል። ከዚያም ፍራንቻይዝ ኦፕሬተሮች — ረስቶራንቱን በእውነት የሚያስተዳድሩት የአካባቢው ነጋዴዎች — ለMcDonald's የሮያሊቲ ክፍያ እና ኪራይ ይከፍላሉ።

• ፍራንቻይዙ በርገር ይሸጣል።
• McDonald's ኪራይ ይሰበስባል — በላዩ ላይ ሮያሊቲ።

ስለዚህ ኩባንያው ከአንድ ጥግ ሁለት ጊዜ ያገኛል፦ አንዴ እዚያ ከሚነግደው ንግድ፣ አንዴም ንግዱ ከሚቆምበት መሬት። ቁጥሮቹም ችላ የማይባሉ ናቸው፦ በ2025 McDonald's ከፍራንቻይዝ ረስቶራንቶች ወደ 10.4 ቢሊዮን ዶላር የኪራይ ገቢ እና ወደ 6 ቢሊዮን ዶላር የሮያሊቲ ገቢ ሪፖርት አድርጓል። በሌላ አነጋገር ኪራዩ ትልቁ መስመር ነበር።

ይህ ለምን የሪል እስቴት ታሪክ ሆነ?

ኩባንያው በእውነት ምን መያዝ እንደመረጠ አስቡ። ምድጃዎቹን አይደለም፣ ሠራተኞቹን አይደለም፣ ረስቶራንት የማስተዳደር የየቀኑን ስጋት አይደለም — ያ ከፍራንቻይዙ ጋር ነው። McDonald's የያዘው የበርገር ፋሽን ሲቀየርም ዋጋውን የሚጠብቀውን አንድ ንብረት ነው፦ በተጨናነቀ ጥግ ላይ በደንብ የተመረጠ መሬት፣ እና ላዩ ላይ አንድ ሰው ለመቀመጥ መክፈል ያለበት ህንፃ።

ረስቶራንት መጥፎ ዓመት ሊኖረው ይችላል። በከተማው በጣም በተጨናነቀው መንገድ ላይ ያለ ጥግ ግን አይኖረውም።

ለአዲስ አበባ ያለው ትምህርት

የበርገር ሰንሰለት ክፈቱ እያልኳችሁ አይደለም። የራሳችሁን ሁኔታ በMcDonald's ዓይን ተመልከቱ እያልኳችሁ ነው፦

• በኪራይ ቦታ ንግድ የምታካሂዱ ከሆነ — ሱቅ፣ ካፌ፣ ክሊኒክ፣ ቢሮ — በዚያ ጥግ ላይ በእውነት ሀብት እየገነባ ያለው ማን ነው ብላችሁ ጠይቁ። በየወሩ የድካማችሁ ከፊል የአከራያችሁ ንብረት ይሆናል። የራሳችሁን ምድር ቤት (ግራውንድ ፍሎር) መያዝ በሚቻልበት ጊዜ፣ ቦታው ለማን እንደሚሠራ ይቀይራል።
• ባለሀብት ከሆናችሁ፣ የተከራዩ ንግድ ተራ ቢሆንም እንኳ የሚያገኝ ንብረት ምን ዓይነት እንደሆነ አስተውሉ፦ እውነተኛ የእግረኛ እንቅስቃሴ ባለባቸው መንገዶች ላይ ያሉ የንግድ ግራውንድ ፍሎሮች፣ ንግድ ሁልጊዜ የሚፈልጋቸው ቦታዎች፣ ከተማዋ እየሄደችባቸው ያሉ አካባቢዎች።
• በሁለት ንብረቶች መካከል የምትመርጡ ከሆነ፣ ህንፃው ጊዜያዊ፣ ቦታው ግን ዘላቂ መሆኑን አስታውሱ። ለቦታው ክፈሉ።

አንድ ቅን ማስታወሻ፦ ይህ የአስተሳሰብ ትምህርት እንጂ ስለ አንድ የተወሰነ ንብረት ቃል አይደለም። እያንዳንዱ ውል የራሱ ቁጥሮች አሉት፤ በአዲስ አበባ እነዚያ ቁጥሮች መሬት ላይ፣ በሰነድ መረጋገጥ አለባቸው — በዓለም ማዶ ስላለ ኩባንያ ከሚነገር ታሪክ በመነሳት መገመት የለባቸውም።

የሪል እስቴት ትምህርቱ

አንዳንዴ የአንድ ንግድ ዋጋ በሚሸጠው ላይ ብቻ ሳይሆን፣ በሚይዘው (በሚያገኘው) ንብረት ላይም ይወሰናል። በርገሩ McDonald's ን ታዋቂ አደረገው። መሬቱ ሀብታም አደረገው። እናንተ የትኛውን እየገነባችሁ ነው?